MİLLİ MÜCADELE’DE KAHRAMAN TÜRK KADINLARI -1-

‘’Dünyanın hiçbir yerinde, hiçbir milletinde, Anadolu köylü kadınından daha fazla çalışan bir kadından bahsetmenin imkanı yoktur ve dünyada hiçbir milletin kadını “Ben Anadolu kadınından daha fazla çalıştım, milletimi kurtuluşa ve zafere götürmekte Anadolu kadını kadar gayret gösterdim” diyemez. ‘’ 1
-Mustafa Kemal ATATÜRK
Milli Mücadele Dönemi, milletimizin top yekun vatanı işgal eden devletlere karşı yürüttüğü, bir ölüm kalım mücadelesidir. Kurtuluş Savaşı’nda kahraman kadınlarımız, cephe gerisinde olsun, silahlı mücadelede olsun göstermiş olduğu üstün cesaret ile bütün dünyaya örnek olmuştur. “Anadolu Kadınları Müdafaa-i Vatan Cemiyeti” ve “Kadınlar Cemiyeti” bu dönemde kadınlarımız tarafından kurulan cemiyetlerdendir. 2 Kadınlar mitinglerde de önemli faaliyetler göstermişlerdir: Halide Edip, Nakiye Elgün, üniversite öğrencisi Münevver Saime, Sebahat, Meliha ve Naciye Hanımlar bir bağımsızlık savaşı verilmesi gerektiğini savunmuşlardır. 3
‘’Bizce: Türkiye Cumhuriyeti anlamınca kadın; bütün Türk tarihinde olduğu gibi bugün de en saygın yerde, her şeyin üstünde yüksek ve şerefli bir varlıktır.’’4
-Perihan Naci ELDENİZ
Milli Mücadele Dönemi’nde kadınlarımız, yazılarıyla da Milli Mücadele’yi desteklemişlerdir. Bunlar içinde en ilgi çekenleri Halide Edip’tir. Milli Mücadele’nin lehinde, Hâkimiyet-i Milliye ve İrade-i Milliye gazetelerinde yazılar yazmıştır.5 Ayrıca Halide Edip, Milli Mücadele’yi tanıtarak halkı cesaretlendiren; Dağa Çıkan Kurt, Ateşten Gömlek, İzmir’den Bursa’ya, Türk’ün Ateşle İmtihanı gibi eserlerin yazarıdır. 6
‘’Türk kadını dünyanın en aydın, en faziletli ve en ağır kadını olmalıdır. Ağır sıklette değil; ahlakta, fazilette ağır, ağırbaşlı bir kadın olmalıdır. Türk kadınının vazifesi, Türk’ü zihniyetiyle, bazusiyle, azmiyle koruma ve müdafaaya gücü yeter nesiller yetiştirmektir. Milletin kaynağı, sosyal hayatın esası olan kadın, ancak faziletli olursa görevini yerinde getirebilir. Her halde kadın çok yüksek olmalıdır.’’ 7
-Mustafa Kemal ATATÜRK
Kurtuluş Savaşı’nda vatanın kurtarılması için mücadele eden kadın cemiyetleri ise, yardım toplama ve geniş kitleleri yardıma çağırma faaliyetlerinde bulunmuştur. Asri Kadınlar Cemiyeti ve Hilal-i Ahmer Kadın Kolları, özellikle askere giyecek temininde ve ordunun sağlık hizmetlerinde çalışmıştır. 8
Savaşlar; kötü, ölümcül ve yıkıcıdır. Tarihimizin en kanlı savaşlarından biri olan 1.Dünya Savaşı ve daha sonrasında, Türk Kurtuluş Savaşı’nın yarattığı sonuçları tersine çevirmeyi başaran ülkelerden birisidir Türkiye’miz. Türk Kurtuluş Savaşı, üstün başarı ve çabalar ile kazanılmış bir savaştır. Türkler, Mustafa Kemal Paşa’nın önderliğinde tam bağımsız bir devlet kurmasını başarmışlardır.
Yazımda daha çok kadınlarımızın ne türlü faaliyet içinde bulunduklarını vurgulayacağım. Anadolu’da kadınların düzenlediği ve çok fazla söz edilmeyen mitinglerden bahsedeceğim. Bu mitinglerin pek çoğunda erkekler ile beraber katılan Anadolu kadını, bazı mitingleri ise sadece kendisi düzenlemiştir. Düzenlenen mitinglerden önemlileri ise şu şekildedir:
-18 Mart 1919, Alaşehirli kadınların İzmir’in işgalini protestosu,
-19 Mayıs 1919, Siirtli kadınların İzmir’in işgalini protestosu,
-27 Mayıs 1919, Edirneli kadınların İzmir’in işgalini protestosu,
-8 Ocak 1920, Konya’da Şerafettin Cami’nde toplanan 3000 kadının protestosu,
-12 Ocak 1920, Kastamonulu kadınların İngiltere Başbakanı Loyd George’a işgal nedeni ile çektikleri protesto telgrafları,
-13 Ocak 1920, İstanbul-Sultanahmet Meydanı’nda Muallimler Cemiyeti Başkanı Nakiye Elgün’ün heyecanlı konuşması ile katıldığı protesto mitingi.9
Türk kadını, Milli Mücadele’de cephe gerisinde işgalleri protesto etmek için mitinglere katılmak, protesto telgrafları çekmek, cephede yaralıların bakımını yapmak, askerler için dikimhanelerde giyecek dikmek, ordu için yiyecek ve para toplamak, cemiyetler etrafında örgütlenmek gibi faaliyetler ile kadınlar milli mücadeleye büyük katkı sağlamışlardır.

‘’Öyle memleket bölgeleri geçtik ki, orada kadınlar erkeklerden daha çok sabana yapışmış, elinde çapası ile Türk’ün verimli topraklarını zenginleştirmeye çalışıyor, toprağı seviyor, ona gönülden bağlıdır. Bütün bu insanlar Türkiye Cumhuriyeti zengin, kuvvetli ve muhteşem olsun diye kendi rızkının fazlasını seve seve, tereddütsüz, büyük bir fedakârlıkla devlet hazinesine veriyor.’’ 10
-Mustafa Kemal ATATÜRK
1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı’nda, Ruslarla mücadele eden Nene Hatun ile başlayan Türk kadınının yurdumuzu düşmanlardan kurtarma azmi ve çabası Türk Kurtuluş Savaşı’nda da uç dereceye ulaşmıştır. Kurtuluş Savaşı’nın cephelerinde görev alan fedakâr kadınlarımızdan 10 tanesini; Halide Edib ADIVAR, Fatma Seher ERDEN(Kara Fatma), Tayyar Rahmiye, Gördesli Makbule, Kılavuz Hatice, Nezahat Onbaşı, Nazife Hanım, Binbaşı Ayşe, Süreyya SÜLÜN Hanım ve Asker Saime’yi kaleme aldım.

HALİDE EDİB ADIVAR
Milli Mücadele’ye halkın katılımını sağlamak için düzenlenen mitinglere katılıp ateşli konuşmalar yapan Halide Edip’in çabaları insanların Milli Mücadele’ye katılmasında etkili olmuştur. İstanbul Hükümeti tarafından kurulan Kürt Mustafa Paşa Divan-ı Harbi’nde idamlarına karar verilenlerden biri olan Halide Edib Ankara’da bulunan Genelkurmay Batı Cephesi Karargâhı İkinci Şubesi’nde Onbaşı rütbesiyle çalışmıştır. Önce Çavuş rütbesine, daha sonra da Başçavuş rütbesine terfi ettirilmiştir.11 Uzun süre cephe karargâhında çalışan Halide Edib’e savaşta göstermiş olduğu………….. (DEVAM EDECEK)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir